Thursday 14 November 2019

PREČNICI ZEMLJE I SVEMIRA

This post is also available in: English, German, Albanian, Arabic, Turkish

Riječ koju smo u citiranom ajetu preveli sa prečnici, jeste arapska riječ ”aktar”. Riječ ”aktar”, koja predstavlja množinu riječi ”kutur”, što znači ”prečnik”, izražava višedimenzionalnost nebesa i Zemlje.

O družine džina i ljudi, ako možete da preko granica (prečnika) nebesa i Zemlje prodrete, prodrite, moći ćete prodrijeti jedino uz veliku moć! (55:33)

U arapskom postoji i poseban gramatički oblik množine za izražavanje dvojine. Riječ ”aktar” predstavlja množinu veću od jedan ili dva. Trebamo obratiti pažnju na ovaj detalj. Među trodimenzionalnim predmetima, jedino sferoidi imaju ”prečnik”. Kod pravilne sfere, lopte, ne možemo govoriti o prečnicima, jer lopta ima samo jedan prečnik. Zanimljivo je da je u ajetu upotrijebljena množina.
Ovaj ajet je posebno značajan i zbog toga što upozorava na geoidni oblik Zemlje. Sumnje u vezi okruglog oblika Zemlje nestale su tek nakon zakona gravitacije, koje je otkrio Newton (1642-1724). Prije toga vjerovalo se da bi ljudi, mora i ostala živa bića, koji bi se našli na donjoj strani pali sa Zemlje ukoliko bi ona bila okrugla. Newtonovo otkriće zakona gravitacije objasnilo je pogrešnost ovakvog vjerovanja. Tako su opovrgnuti prigovori na tezu o zaobljenosti Zemlje, iako su i nakon toga mnogi ostali vjerni svojim prethodnim ubjeđenjima. Da ste, pretpostavimo, Newtonu pričali o ”prečnicima Zemlje”, on bi vas ispravio i rekao ”prečnik Zemlje”. Postojanje više prečnika nemoguće bi bilo da je Zemlja u pravilna lopta, ali je moguće u njenom geoidnom obliku.

GRANICE SVEMIRA

Prečnici nebesa spomenuti u ajetu također su veoma interesantni. Prije saznanja da je svemir nastao praskom samo jedne tačke i da se konstantno širi, mnogi naučnici su mislili da je svemir neograničen. Međutim, svemir se konstantno širi i prilikom svakog širenja formira se novi i veći prečnik (to smo razmatrali u 1., 2. i 3. poglavlju). U navedenom ajetu postoji također i naznaka da je svemir loptastog oblika. Upravo je i Einstein svemir usporedio sa balonom koji se napuhava, a ta usporedba je u skladu sa ajetom. Kao što bi bili različiti prečnici izmjereni na različitim mjestima svemira, isto tako bi, zato što se svemir konstantno širi, svaki prečnik bio veći od prethodnog. Stoga je spominjanje prečnika svemira interesantno jer se spominje više prečnika, a i opovrgava ideju o beskonačnosti svemira.
Ako usporedimo Zemlje koji spaja polove, prečnik ekvatora i prečnike između njih, najveći prečnik je prečnik ekvatora, a najmanji je ovaj što spaja polove. Ostali prečnici su po veličini između ovih prečnika. Istu razliku pokazali bi i poluprečnici koje bi uzeli od centra Zemlje do kraja atmosfere. Dužina prečnika koji prolazi kroz polove i doseže do kraja atmosfere različita je od dužine prečnika koji prolazi kroz ekvator do kraja atmosfere, a različiti su i prečnici između navedenih.
Apsolutno je nemoguće da sa svojim fizičkim karakteristikama, sposobnostima i mogućnostima čovjek pređe granice atmosfere, a ni granice svemira. U ajetu je rečeno da je teško preći ove granice, ali da to nije nemoguće, nego da je ostvarivo uz veliku moć. Bez ikakve sumnje, moć za prevaljivanje ovih granica je izvan mogućnosti našeg tijela. Upravo kada je čovjek razvio tehnologiju, kada je, koristeći postojeću energiju i druge resurse na Zemlji, napravio svemirsku letjelicu, uspio je prevaliti granice, prečnike atmosfere. Što se tiče prevaljivanja veoma dalekih granica svemira, to, sa nedovoljnim mogućnostima postojeće tehnologije i kratkim životnim vijekom čovjeka, izgleda teško. Podsjetimo na činjenicu da Kur’an skreće pažnju da je to, uz veliku moć, moguće. Obzirom da ne znamo da li će do Sudnjeg dana Allah, dž. š., tu mogućnost pružiti čovječanstvu, o ovoj mogućnosti, koja iz ove perspektive izgleda nemoguća, nećemo ništa više reći. Za sada možemo svjedočiti izlasku izvan atmosfere, koji je ostvaren kao rezultat akumuliranja naučnog znanja i korištenja potencijala skrivenih u Zemljinoj utrobi (Vidi: 16. poglavlje, ”Put na Mjesec”).
Unatoč činjenici da smo prešli izvan prečnika Zemlje, prolazak dijelovima ovih prečnika koji vode u centar, u središte Zemlje, izgleda nemoguć. Visoka temperatura u centru Zemlje i nedovoljnost tehnologije upućuju na nemogućnost prevaljivanja ovog dijela prečnika. Ne želeći komentirati ono što će u tom pogledu donijeti naredna stoljeća, kažemo da Allah, dž. š., najbolje zna.
U međuvremenu, želimo skrenuti pažnju na još jednan detalj: u mnogim prijevodima Kur’ana spomenute su granica Zemlje i nebesa; izbjegavana je riječ ”prečnici”. I doista, krajevi prečnika nekog prostora ocrtavaju granicu tog prostora.
Skrećemo pažnju prevodiocima Kur’ana da vode računa o ovim prefinjenim detaljima, kako bi kur’anski fenomen bili lakše uočljivi.

Leave a Comment